Steun ons en help Nederland vooruit

Gezondheid

**De Nederlandse kenniseconomie pleegt roofbouw op haar belangrijkste grondstof –de geestelijke gezondheid van werknemers– en hakt daarmee in de wortels van haar eigen succes. Investeren in ‘mentaal kapitaal’ kan –het land- jaarlijks miljarden euro’s opleveren ** 1)

Als dat zo is, dan zou dat onze gemeente mogelijk miljoenen of tonnen kunnen opleveren? En de diverse organisaties en bedrijven tonnen of tienduizenden euro’s? Toch iets om “even” in te duiken.

Het gaat overigens om dubbele winst. Niet alleen verwijst het bovenstaande naar de “gewone” kansen voor innovatie door het samenstellen van waardeketens, met mensen, kennis en bedrijvigheid als bouwstenen. Er is nóg een gewin te behalen; nml. voor de persoon, het bedrijf of de organisatie zélf.

Beweging/sport is zó goed voor de mens dat iedereen het dagelijks minimaal een uurtje zou moeten doen 2). Áls er al een ‘Haarlemmer olie’ zou bestaan voor goede lichamelijke en geestelijke gezondheid, dan is het dat wel. En het werkt op en voor alle leeftijden; zelfs wie ‘nooit iets gedaan heeft’ bemerkt de goede effecten. Ja, zelfs werkgevers zouden er verstandig aan doen om bijv. fitness tegen een gereduceerd tarief aan te bieden. Het terugverdieneffect zit ‘m in: minder ziektedagen en betere performance tijdens het werk. Of de kosten tegen de baten opwegen? Zelf als het maar de helft is van de onderzoekers beweren, is het een interessante investering 3); ook voor onszelf als individu overigens!

Al met al is ‘gezondheid’ een basisgrondstof voor een kennissamenleving; hoe meer geestelijk en lichamelijk fit, gezond en uitgeslapen iemand is, hoe beter iemand zijn of haar werk kan doen.
U zij verwezen naar Mental Capital van Rifka Weehuizen. Moraal van dat verhaal:
– zo’n 30% van alle zorgkosten is direct of indirect het gevolg van geestelijke problemen.
– stress en werkdruk zijn nu goed voor 29% van het ziekteverzuim, en een derde van de arbeidsongeschiktheid;
– alleen al Nederland’s geestelijke ongezondheid kost de staat 4% van het BNP, oftewel ca 24 mrd Euro; jaarlijks. Inclusief indirecte kosten, zoals productiviteitsverlies, liggen de kosten nog veel hoger 1).

Terug naar de gezonde sport. In eigen kring gebeurd er al veel op de Heuvelrug: er zijn talloze georganiseerde en ongeorganiseerde sportclubjes en -mogelijkheden in de gemeente. Maar toch: hoe zijn mensen-jongeren-werknemers-ondernemers te motiveren en te verleiden om dagelijks een uurtje actief sport te bedrijven? Hoe is ons huis, kantoor, bedrijf en de werkruimte of de straat zo in te richten dat het ‘sportiever’ wordt? Iedereen op een zitbal? Waarom niet? Ergonomen beweren al sinds jaar en dag dat de secretaresse (m/v) doorgaans een betere bureaustoel heeft dan ‘de baas’ (m/v).

Hoe is de buurt en onze woonkern zo in te richten dat activiteit en bewegen iedereen uitnodigt? Van kleuter tot vitale senior, ons speels van niveau ‘nul’ naar niveau ’10’ brengt? Voor dat niveau 10 is er al jaarlijks een hardloopmarathon op de Heuvelrug. En een wandelgebeurtenis op een ander niveau”tje”. Is er een kalender te maken zodat er elke maand iets is; zaalsporten, buiten-sporten, individuele en teamsporten – rekening houdend met de seizoenen of met de kalender van onze zustersteden?

Sport is gezond, erg gezond! Zó gezond dat het lichaam er aan moet wennen.
Wie lang niets meer aan sport gedaan heeft, doet er goed aan om de inspanning langzaam op te bouwen. Twee minuten- vijf minuten – tien minuten – 15 minuten enzovoort: en gewoon stoppen als het puffen en hijgen wordt. Wie tot een risicogroep behoort (door overgewicht, diabetis, hartproblemen, of al jaren niets gedaan heeft) moet natuurlijk even bij de huisarts langs. Dan is meteen te bespreken welke sporten wel of niet geschikt zijn; hardlopen bij overgewicht is niet erg slim, bijvooorbeeld. Dan zijn andere activiteiten beter, om mee te beginnen.

Gezondheidsuitdagingen zijn er genoeg voor de toekomst 5); zijn er ook goede voorbeelden?

Ja, de gemeente Rotterdam -de afdeling Sport en Recreatie- hield op 25 september j.l. een congres voor een smaldeel van haar ambtenaren (Persoonlijke communicatie). Het onderwerp: Rotterdam als sportstad van de toekomst. Het huisvesten van grote, (jaarlijkse) internationale competies is voor de stad interessant. Welke kansen voor mensen voor MKB (mensen, kennis en bedrijven) worden daar benut? Welke laten ze liggen? Wat valt er te leren van een Rotterdam of van de steden waarmee onze gemeente een stedenband onderhoudt? Wat zouden de opties zijn voor de Heuvelrug? Hoe ziet een analyse daarvoor er uit? En is die methode dan geschikt om er -bij buurgemeenten- mee de boer op te gaan?

En de provincie Gelderland pakt de koe ook bij de horens: zij wil binnen enkele jaren tweederde van de inwoners laten sporten (Binnenlands Bestuur, September 16, 2009). Op deze manier wil Gelderland een bijdrage leveren aan de mogelijke Nederlandse kandidatuur voor de Olympische Spelen van 2016.

Maar ook dichter bij huis, in de eigen Heuvelrugse organisaties kan aandacht voor gezondheid, sport en veiligheid/welzijn zichzelf terugverdienen. Bij één, mij bekende werkgever (niet op de Heuvelrug) bleek het personeel bij gezondheids-twijfelgevallen, liever naar het werk te komen dan thuis te blijven. Waarom? Omdat er op het werk een goede BHV (Bedrijfshulpverlening) en EHBO klaar stond *) als er iets was, en thuis niet (persoonlijke communicatie met enkele slachtoffers). Beide opleidingen voor BHV en EHBO kunt u bij uw werkgever volgen.

Kleine goede voorbeelden misschien maar het telt door de jaren heen wel op. Tel maar eens uit hoeveel er tot 2020 te verdienen valt als zelfs maar de helft van de verwachte ‘return of investment’ gehaald wordt. En zonder dat; als sport en beweging ook de intrede van ouderdomsverschijnselen bij u en mij kan vertragen, ben ik er voor. Dat betekent immers: langer fit & zelfstandig leven!

=======
*) Met dank aan de LOTUS-vrijjwilligers die bij EHBO-opleidingen, -herhalingen en oefeningen waarheidsgetrouw echte slachtoffers naspelen en neerzetten. (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Landelijke_Opleiding_Tot_Uitbeelding_van_Slachtoffers)

1) N.a.v. het persbericht dat de publicatie ‘Mentaal Kapital’ van Rifka Weehuizen begeleiden. www.toekomstverkennen.nl/doc/2006/persbericht_20061024.pdf
Wb. het rapport : Voor het rapport ‘Mentaal Kapitaal: een verkennende studie naar de psychologische dimensie van economische ontwikkeling’ is onderzoek gedaan naar 21 beleidsrapporten, 23 boeken en 300 artikelen. Voor een samenvatting,zie:www.toekomstverkennen.nl/doc/2006/mental_capital_miniboekje_binnenwerk_20061024.pdf

2) Fitness en zeer geregelde lichamelijke oefening blijkt –voor alle leeftijden, ziek en gezond- te functioneren als een ‘Haarlemmer olie’. Dit blijkt uit dit review artikel over ca 100 artikelen over de effecten van lichamelijke oefeningen en fitness; www.sciencedaily.com/releases/1999/02/990223082050.htm.
En voor de aardigheid slechts een kleine (recente) greep uit media:
• www.sciencedaily.com/releases/2008/06/080603185228.htm
• www.sciencedaily.com/releases/2009/01/090120204919.htm
• www.sciencedaily.com/releases/2009/12/091207143351.htm
• www.sciencedaily.com/releases/2009/12/091202101751.htm
• www.nu.nl/wetenschap/2171314/beetje-beweging-helpt-al-bij-overgewicht.html

3) Wat is de opbrengst (Return of Investment) van sport of gezondheidsinvesteringen?
• Accident Prevention / at work and home www.nu.nl/news/730986/30/Minder_ongevallen_op_het_werk.html
• Physical exercise Amerikaanse onderzoekers berekenden: als alle 300 miljoen Amerikanen (dwz. inwoners van de V.S.) tussen 10 en de 74 jaar een jaar lang, geen auto zouden gebruiken in plaats daarvan 30 minutes zouden lopen, dan zou de CO2 uitstoot van de V.S. 64 miljoen ton lager zijn, 30 miljard liter auto-brandstof besparen en 1,5 miljard kilo lichaamsvet verbranden. In de Volkskrant van 17/11/2007
• De overheid moet meer investeren in preventie en behandeling. Jaarlijks zijn daarmee vele miljarden euro’s te verdienen. Uit onderzoek blijkt dat iedere behandelings-euro, 20 tot 30 euro bespaart op latere kosten. (zie www.toekomstverkennen.nl/doc/2006/persbericht_20061024.pdf, n.a.v. Mentaal Kapitaal door Rifka Weehuizen.)

4) Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen maar los daarvan moet niet alle heil moet van ‘medicijnen’ verwacht worden, of van de ‘gezondheidsverzekeringen’. Alle nieuwe uitvindingen en progressie van de medische wetenschap ten spijt, betoogt Horizonscan-essayist Ron Hendriks in ‘ IJsberenplaag op de Veluwe, essays over de toekomst’ (www.horizonscan.nl/uploads/File/2068618%20Bw%20def.PDF, p.207)
1. dat niet alle nieuwe technologieën voor eenieder ter beschikking zullen komen;
2. wat leidt tot vermindering van de solidariteit en in het ernstigste geval tot sociale onrust en politieke instabiliteit.

5) Gezondheidsuitdagingen 2020
• 28/5/2009 EU study warns type 1 diabetes in children to double by 2020. http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=EN_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=30844
• 4/1/2008 www.gezondheidsnet.nl/bewegen/nieuws/1686/beweging-vermindert-opvliegers
• www.atletiekunie.nl/index.php?page=826 Sport en beweging worden sinds enkele jaren beschouwd als aanvullende therapievorm naast de gebruikelijke behandelingen.
• 11/9/2007 www.convenantgezondgewicht.nl/nieuws/in2015eenopdevijfkinderentedik
• 20/3/2007 www.nrc.nl/wetenschap/article1780610.ece/Bijna_helft_van_volwassenen_te_dik
• 19/2/2006 The global toll of the disabling eye disease glaucoma is set to rise to almost 80 million by 2020. www.medicalnewstoday.com/medicalnews.php?newsid=37863
• 15/4/2004 www.nu.nl/algemeen/307822/13-miljoen-hart–en-vaatpatienten-in-2020.html & Nederland 1,3 miljoen patiënten met hart- en vaatziekten. (Nederlandse Hartstichting; www.hartstichting.nl/go/default.asp?mID=5528&rID=819)
• 5/4/2003 World cancer rates set to double by 2020. www.bmj.com/cgi/reprint/326/7392/728/a.pdf
• 20/9/2002 Epidemiologie. Uit de meeste recente epidemiologische studies blijkt dat het aantal slachtoffers van longkanker en mesothelioom te wijten aan asbest, gestaag groeit. Die stijging zou haar hoogtepunt bereiken rond 2020 www.senate.be/www/webdriver?MItabObj=pdf&MIcolObj=pdf&MInamObj=pdfid&MItypeObj=application/pdf&MIvalObj=33577987
• 19/2/2003 Global HIV/AIDS Epidemic. Cumulative death toll could reach 100 million by 2020. http://cph.georgetown.edu/aging/extras/hiv.pdf

Laatst gewijzigd op 22 november 2018